Giải phóng mặt bằng và tái định cư là “nút thắt” lớn nhất trong tiến trình chuẩn bị APEC 2027 của Phú Quốc — cần giải pháp khẩn trương, khả thi và công bằng.
Tiến độ thi công các công trình Apec 2027 tại Phú Quốc
Chỉ còn thời gian ngắn để hoàn tất các hạng mục phục vụ APEC 2027, Phú Quốc đang đối mặt với thử thách lớn nhất: giải phóng mặt bằng và tái định cư. Những chồng chéo về quy hoạch, vấn đề pháp lý với sổ đất, và chậm trễ phê duyệt khu tái định cư đang làm chậm tiến độ nhiều dự án thiết yếu. Việc giải quyết triệt để những vướng mắc này là điều kiện tiên quyết để hoàn thành mục tiêu đúng và sớm hơn kế hoạch.
Thực trạng “nút thắt” — chi tiết và hệ quả
Trong 21 dự án phục vụ APEC, có tới 13 dự án cần thu hồi hơn 1.120 ha, tác động trực tiếp tới hơn 4.000 hộ dân, trong đó khoảng 3.100 hộ đủ điều kiện tái định cư. Một số khó khăn cụ thể:
-
Khu tái định cư như An Thới, Hồ Suối Lớn, Hàm Ninh, Cửa Cạn chậm phê duyệt quy hoạch phân khu (1/2000) và quy hoạch chi tiết (1/500), nên không thể phát hành thông báo thu hồi đất.
-
Tình trạng lấn chiếm, xây dựng trái phép và giao dịch “giấy tay” gây khó cho đo đạc, kiểm đếm, xác định chủ sở hữu.
-
Công tác vận động, hỗ trợ người dân ổn định đời sống sau giải phóng còn cần tăng tốc để tránh khiếu nại, khiếu kiện kéo dài.
Hệ quả là nhiều dự án không thể khởi công đúng tiến độ, kéo theo nguy cơ tăng chi phí và ảnh hưởng uy tín dự án.
Giải pháp tổng hợp — từ chính sách đến thực thi
Để tháo gỡ, cần có hành động đồng bộ trên nhiều mặt:
-
Chính sách tạm thời cho người dân: bố trí nhà ở tạm, hỗ trợ tiền thuê nhà, chính sách hỗ trợ sinh kế trong giai đoạn chuyển đổi.
-
Cơ chế thu hồi linh hoạt: cho phép thu hồi đất trước khi bố trí tái định cư trong trường hợp đặc thù để tránh trì trệ toàn bộ dự án, kèm theo cam kết rõ ràng về tiến độ bố trí tái định cư.
-
Hoàn thiện khung pháp lý cho PPP: sớm ban hành Nghị định hướng dẫn Luật PPP để các dự án như Trung tâm hội nghị APEC, tuyến tàu điện đô thị có cơ sở pháp lý minh bạch, thu hút nhà đầu tư.
-
Giải quyết khan hiếm vật liệu xây dựng: áp dụng cơ chế đặc thù về khai thác khoáng sản tạm thời hoặc phương án nhập khẩu, kết hợp quản lý chặt chẽ để không gây hại môi trường.
-
Tăng cường cưỡng chế có trách nhiệm: xử lý hành vi lấn chiếm, xây dựng trái phép theo quy định, nhưng luôn bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân và minh bạch trong xử lý.
Triển khai thực tế và trách nhiệm lãnh đạo
Tinh thần “3 ca 4 kíp” và “luồng xanh” phải đi đôi với trách nhiệm người đứng đầu: lãnh đạo địa phương, sở ngành phải trực tiếp chỉ đạo, họp xử lý vướng mắc, không ủy thác cho cấp phó hay chuyên viên mà thiếu trách nhiệm. Hệ thống theo dõi tiến độ, bản đồ dự án minh bạch, kênh phản ánh công khai giúp phát hiện điểm nghẽn sớm. Đồng thời, cần huy động sự tham gia của nhà đầu tư, tổ chức xã hội và các chuyên gia để phương án tái định cư không chỉ là nhà ở mà còn là giải pháp ổn định sinh kế lâu dài cho người dân.
Tiến độ thi công các công trình Apec 2027 tại Phú Quốc
Giải phóng mặt bằng và tái định cư là khâu then chốt quyết định thành bại của việc chuẩn bị APEC 2027 tại Phú Quốc. Nếu các vướng mắc được tháo gỡ bằng chính sách linh hoạt, thực hiện công bằng và giám sát chặt chẽ, Phú Quốc sẽ không chỉ kịp tổ chức hội nghị mà còn tạo nền tảng phát triển bền vững cho những năm sau — mang lại lợi ích to lớn cho cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
